Cuộc chiến Biển Đông bắt đầu sang trang

Biển Đông hiện nay đang là điểm nóng không chỉ đối với Việt Nam và các nước khác trong khu vực ASEAN mà còn là điểm nóng của dư luận quốc tế. Thực tế lịch sử đã chứng minh rằng “ Biển Đông là một biển lớn có nhiều tranh chấp thuộc loại phức tạp nhất thế giới, trong đó có những tranh chấp không chỉ liên quan đến các nước trong khu vực mà còn liên quan đến nhiều nước khác trên thế giới”. Đặc biệt, là sự xuất hiện của "đường lưỡi bò" do Trung Quốc mạo nhận đưa ra và những tranh chấp lãnh thổ đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam và một số đảo chìm của Maláyia với nước láng giềng Trung Quốc trong những năm gần đây.

Bản đồ đường lười bò do Trung Quốc mạo nhận đưa ra

Tháng 3/2013, các tàu chiến Trung Quốc lần đầu tiên xuất hiện ở bãi cạn James, sâu vào trong vũng lãnh hảicủa Malaysia, cách bờ biển bang Sarawak chỉ 43 hải lý. Đây là điểm cực Nam trong “đường lưỡi bò” của Trung Quốc. Indonesia là nước không có tranh chấp biển đảo với Trung Quốc. Nhưng trước những diễn biến phức tạp trên Biển Đông thời gian qua, nên từ giữa tháng 4/2014, quyết định tăng cường lực lượng quân sự ở quần đảo Natuna trước sự kiện “đường lưỡi bò” của Trung Quốc bao gồm cả lãnh hải của Indonesia.

Đối với Việt Nam, từ đầu thập niên 2000 cho đến nay, Trung Quốc hàng năm ngang nhiên tuyên bố lệnh cấm đánh cá trên vùng biển của Việt Nam. Không những thế, Trung Quốc còn liên tục gây thiệt hại tài sản và nhân mạng cho ngư dân của Việt Nam. Vào đầu tháng 10/2011, trước sự chứng kiến của lãnh đạo hai đảng, Việt Nam và Trung Quốc ký kết thỏa thuận nhằm giải quyết vấn đề trên biển “thông qua đàm phán và hiệp thương hữu nghị”. Vào cuối tháng 11/2011, lãnh đạo chính phủ Việt Nam lần đầu tiên đề cập đến sự kiện Trung Quốc sử dụng vũ lực đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa năm 1974. Trước sự leo thang gây hấn, khiêu khích, và vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế của Trung Quốc, vào cuối tháng 4/2013, Việt Nam lần đầu tiên đề cập đến luật pháp quốc tế như một công cụ để giải quyết tranh chấp với Trung Quốc.

Đầu tháng 5/2014, khi ngang nhiên đặt giàn khoan Hải Dương 981 sâu vào trong vùng lãnh thổ của Việt Nam, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, Trung Quốc chính thức cho Việt Nam và quốc tế biết rằng các cam kết của Trung Quốc với Việt Nam, bao gồm thoả thuận ký năm 2011, về giải quyết tranh chấp biển đảo trên Biển Đông bằng “đối thoại hoà bình” hoàn toàn không có giá trị. Lập trường của Trung Quốc về Hoàng Sa là của Trung Quốc. Họ còn ngang ngược đề nghị Việt Nam “gác tranh chấp, cùng khai thác” ở Trường Sa, ở khu vực biển đảo của Việt Nam - một đề nghị hoàn toàn phi lý, không thể chấp nhận được.

Do vị thế chiến lược đặc biệt quan trọng của hai quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa, Việt Nam đã nhiều lần trình bày cho thế giới thấy rõ rằng, hai quần đảo này đóng vai trò then chốt trong “đường lưỡi bò” của Trung Quốc trên Biển Đông. Một khi mà Trung Quốc đã phớt lờ thiện chí của Việt nam và ngang nhiên chà đạp lên luật pháp quốc tế thì Việt nam không có sự lựa chọn nào khác ngoài luật pháp quốc tế. Dùng luật pháp quốc tế để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ là con đường duy nhất đúng trong bối cảnh hiện nay. Việt Nam đang thật sự đối diện với một trách nhiệm to lớn mà lịch sử giao phó đó là sử dụng luật pháp quốc tế để duy trì hoà bình trong một khu vực trọng yếu của thế giới.

Đặc biệt, vấn đề có ý nghĩa lớn hơn là khi sử dụng luật pháp quốc tế để giải quyết tranh chấp Biển Đông với Trung Quốc, Việt Nam không chỉ giải quyết vấn đề chủ quyền lãnh hải giữa riêng hai nước mà còn giúp mang lại an ninh và ổn định cho tất cả các nước phụ thuộc vào giao thông hàng hải ngang qua một khu vực quan trọng hàng đầu thế giới. Cách hành xử văn minh này chứng minh cho thế giới thấy rằng Việt Nam là một nước tôn trọng luật pháp và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

Từ lâu, Trung Quốc luôn lớn tiếng khẳng định với thế giới rằng họ có đầy đủ bằng chứng lịch sử và pháp lý vềchủ quyền “đường lưỡi bò” nói chung và quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa nói riêng. Vậy họ hãy văn minh và lịch sử để chấp nhận sự phán xét của luật pháp quốc tế. Nếu Trung Quốc muốn chứng minh họ cũng là nước tôn trọng luật pháp và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế, nếu khẳng định của Trung Quốc về chủ quyền dựa trên cơ sở sự thật, khó có bất cứ lý do chính đáng nào khác cho Trung Quốc viện dẫn để từ chối vai trò giải quyết tranh chấp giữa các nước mà Toà án Quốc tế hành xử hữu hiệu trong hơn nửa thế kỷ qua.

Cuộc chiến mới trên Biển Đông bắt đầu sang trang mới. Đưa vấn đề tranh chấp Biển Đông ra luật pháp quốc là sựu lựa chọn đúng đắn trong bổi cảnh hiện nay. Trách nhiệm và thách thức đang đè nặng trên đôi vai của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Chúng ta tin rằng công lý, chính nghĩa sẽ thắng.

Vũ Đăng Hiến